30.04.2025 15:53
Kur’ân Meâlleri: Sorunlar, Çözüm Önerileri III – Usûl ve Üslûp Açısından Meâller
Kur’ân, Arapça olarak inzal edilmiş ilâhî bir kelam olmakla birlikte, muhatap kitlesi tüm insanlığı kapsadığı için tarih boyunca birçok dile tercüme edilmeye çalışılmıştır. Bu çabaların en yaygın biçimi olan meâl çalışmaları, Kur’ân’ın anlamının farklı kültürlere aktarılması sürecinde hem teknik hem de yorumlayıcı boyutlarda tartışmalara konu olmuştur. Türkiye’de meâl sayısının yüzleri aşması, bu alandaki ilginin ve üretimin büyüklüğünü gösterdiği kadar, usûlî ve üslûbî sorunların da derinleştiğine işaret etmektedir.
Bu bağlamda Muş Alparslan Üniversitesi, İslâmî İlimler Araştırma Vakfı (İSAV) ve farklı kurumların iş birliğiyle 2023 ve 2024 yıllarında gerçekleştirilen “Kur’ân Meâlleri: Sorunlar, Çözüm Önerileri” başlıklı ilk iki uluslararası sempozyum, konunun güncelliği ve akademik ciddiyeti bakımından büyük yankı uyandırmıştır.
2023 yılında 80 akademisyen 28 oturumda bildirilerini sunmuş,
2024 yılında ise 50’nin üzerinde bildirinin sunulduğu 16 oturumluk yoğun bir program gerçekleştirilmiştir.
Bu sempozyumlara toplamda 200’ü aşkın akademisyen aktif katkı sunmuştur.
Bu yıl düzenlenecek olan üçüncü uluslararası sempozyum, önceki buluşmalarda edinilen birikimin üzerine inşa edilerek bu kez meallerde usûl ve üslup sorunlarını merkeze almayı amaçlamaktadır. Kur’ân meâlleri yalnızca anlam aktarımı değil; aynı zamanda yorum, tercih ve inşa içerdiği için, mütercimin yöntemi ve kullandığı dil; anlamın ne kadar doğru, açık ve bağlamsal olarak dengeli aktarıldığını belirleyen temel faktörlerdir.
Bu etkinlikte;
Meâl çalışmalarında kullanılan yöntemlerin (usûl) eleştirel bir değerlendirmesi,
Mütercimin dilsel tercihleri, metinle ilişkisi ve anlatım biçimlerinin üslûp düzeyindeki etkileri,
Kur’ân’ın edebî yönüyle meâl metinleri arasındaki retorik farklar,
Meâl dili üzerinden okura yansıyan teolojik ve mezhebî yönlendirmeler gibi meseleler tartışmaya açılacaktır.
Amaç, yalnızca mevcut meâlleri eleştirmek değil; aynı zamanda gelecek nesil meâllerin daha sağlam bir yöntemsel ve dilsel zemin üzerinde inşa edilmesini sağlayacak bilimsel ilkeleri ortaya koymak ve Kur’ân çevirileri konusundaki ilmî tartışmalara katkı sunmaktır.
Bu sempozyum, Kur’ân’ı mealler aracılığıyla okuyan geniş kitlelerin dil, anlam ve yorum ilişkisine dair daha bilinçli bir farkındalık kazanmasına da katkı sağlamayı hedeflemektedir.